ⓘ Free online encyclopedia. Did you know? page 17

ගණිතයේ දී රේඩියනය වැඩි වශයෙන් භාවිතා වීටම හේතු

ප්‍රායෝගික ජ්‍යාම්තියෙන් පරිබාහිර වන කලනය ඇතුළු අනෙක් බොහෝ ගණිත ක්ෂේත්‍ර වලදීකෝණ පොදුවේ රේඩියන වලින් මනිනු ලැබේ. ප්‍රායෝගික ජ්‍යාමිතියෙන් බැහැර වූ කලනය වැනි බොහෝ ගණිත ක්‍‍ෂේත්‍රයන්හිදී මණිනු ලබන්නේ" රේඩියන” වලිනි. රේඩියනවලට ගණිතමය" ස්වාභාවිකත්වයක ...

ගණිතයේ මාතෘකා ලැයිස්තුව

ගණිතය යනු රටාවන්ගේ, ප්‍රමාණයන්ගේ හා වෙනස්වීම් වල මූලික සංකල්ප සෙවීමයි. For more on the relationship between mathematics and science, refer to the article on science. The following outline is provided as an overview of and topical guide to mathema ...

ගණිතයේ ශ්‍රිත සංකල්පයේ ඉතිහාසය

ගණිතයේ ශ්‍රිත සංකල්පයේ ඉතිහාසය" දා පොන්ටේ” මගින් විස්තර කරයි. 1694 දී ගොට්ෆ්‍රයිඩ් ලෙයිබ්නිස් විසින්" ශ්‍රිතය” යන වදන හඳුන්වා දුන්නේ, විශේෂ ලක්ෂ්‍යයක දී වක්‍රයක බෑවුම් වැනි වක්‍රවලට සම්බන්ධ ගුණ විස්තර කිරීමටය.ලෙයිබ්නිස් විසින් සැලකූ ශ්‍රිත වර්තමා ...

ගවුසීය බැහැරීම

රේඛීය වීජ ගණිතයේදී, ගවුසීය බැහැරීම යනු රේඛීය සමීකරණ පද්ධතියක විසඳුම් සෙවීම, න්‍යාසයක තත්වය සෙවීම හා ප්‍රතිලෝමය ගණනය කිරිම වැනි කාර්ය කිරීමට භාවිතා කළ හැකි ඇල්ගොරිතමයකි. ගවුසීය බැහැරීම, ජර්මානු විද්‍යාඥ හා ගණිතඥ කාර්ල් ෆෙඩ්රික් ගවුස් වෙනුවෙන් නම් ...

ගුණෝත්තර ශ්‍රේණි

ගණිතයේදී, ගුණෝත්තර අනුක්‍රමයක් ලෙසද හඳුන්වන ගුණෝත්තර ශ්‍රේණිය, පළමු පදයට පසුව එන සෑම පදයක්ම, පොදු අනුපාතය ලෙස හැඳින්වෙන ශුන්‍ය නොවන නියතය සංඛ්‍යාවකින් ඊට‍ පෙර ඇති පදය ගුණ කිරීමෙන් ලබා ගන්නා සංඛ්‍යා අනුක්‍රමයකි. උදාහරණයක් ලෙස 2, 6, 18, 54. යන අනුක ...

ගුණෝත්තර ශ්‍රේණියක මූලික ගුණ

පළමු පදය a සහ පොදු අනුපාතය r වන ගුණෝත්තර ශ්‍රේණියක n වැනි පදය an = arn-1 මගින් දෙනු ලැබේ. එවැනි ගුණෝත්තර ශ්‍රේඪියක් n ≥ 1 {\displaystyle n\geq 1} 1 වන සෑම පූර්ණ සංඛ්‍යාවක් සඳහාම an = r.an-1 යන ආවර්තිත සම්බන්ධයද අනුගමනය කරයි. සාමාන්‍යයෙන් දී ඇති ශ ...

ජ්‍යාමිතිය

ජ්‍යාමිතිය යනු අවකාශයේ ගුණ සමඟ සහ රූපවල හැඩය, විශාලත්වය හා සාපේක්ෂ පිහිටීම පිළිබඳ ගැටළු හා බැඳී පවතින ගණිතයෙහි කොටසකි. ජ්‍යාමිතිය පැරණිතම විද්‍යාවලින් එකකි. මුලින්ම ජ්‍යාමිතිය යනු දිග, වර්ගඵලය හා පරිමාව සැලකිල්ලට ගත් ප්‍රායෝගික දැනුම් සම්භාරයක් ව ...

ටේලර් ශ්‍රේණිය

මෙහිදී ශ්‍රේණි වල ව්‍යාප්තිය වෙනතකට යොමු විය. මෙම පදයේ වෙනත් අදහස්, මත සදහා ශ්‍රේණි පාඩම බලන්න. ටේලර් බහු පද ප්‍රකාශන වල තත්ත්වය ඉහළ යාමත් සමග, එය පිලිගත් ශ්‍රිතයක් බවට පත් විය. මෙම සංකල්පය ටේලර් සන්නිකර්ෂණය, 1.3.5.7.11 හා 13 යන අනුක්‍රමයේ බහුපද ...

ත්‍රිකෝණමිතිය

ත්‍රිකෝණමිතිය යනු ත්‍රිකෝණ විශේෂයෙන් එක් කෝණයක් 90 ∘ {\displaystyle 90^{\circ }} වූ තල ත්‍රිකෝණයන් සමග සම්බන්ධ වූ ගණිතයෙහි කොටසකි. ත්‍රිකෝණමිතිය කටයුතු කරන්නේ ත්‍රිකෝණයක පාද සහ කෝණ අතර සම්බන්ධතාවයන් හා මෙම සම්බන්ධතා විස්තර කරන ත්‍රිකෝණමිතික ශ්‍රි ...

තාත්වික රේඛාව

සරලවම කිවහොත් ගණිතයේ දී තාත්වික රේඛාවක් යනුවෙන් හැඳින්වෙන්නේ R නම් තාත්වික සංඛ්‍යා කුලකයකි. නමුත් මෙය බොහෝ විට යෙදෙන්නේ R ස්ථල විද්‍යාත්මක අවකාශයක් හෝ දෛශික අවකාශයක් වැනි යම් ආකාරයක අවකාශයක් සේ සලකන විටයි. අවම වශයෙන් ආදි ග්‍රීකවරුන්ගේ කාලයේ පටන් ...

තාත්වික සංඛ්‍යා

ගණිතයේදී තාත්වික සංඛ්‍යා අනන්ත වූ දශම ප්‍රමාණයක් ඇති සංඛ්‍යා වශයෙන් හැදින්විය හැක. තාත්වික සංඛ්‍යාවලට 42 හා -23/129, වැනි පරිමේය සංඛ්‍යා හා π, 2හි වර්ගමූලය වැනි අපරිමේය සංඛ්‍යා සහ අනන්තය තෙක් දිගු සංඛ්‍යා රේකාවක ලක්ෂ්‍ය මගින් නිරූපනය කල හැකි වේ. ...

දීර්ඝ බෙදීම

අංක ගණිතයේදී, දීර්ඝ බෙදීම යනු, සරල හෝ සංකීර්ණ හෝ බහු-සංඛ්‍යාංක සංඛ්‍යාවන් සඳහා වන්නාවූ, අතින් සිදු කිරීමට හැකි තරම් සරල, බෙදීම් සිදුකිරීමට සුදුසු සම්මත බෙදුම් ඇල්ගොරිතමයකි. එය විසින් බෙදීම් ගැටළුවක්, වඩාත් පහසු පියවර මාලාවකට කඩා වෙන් කරයි. සියළු ...

න්‍යාදේශ්‍ය න්‍යාය

ගණිතය විෂයේදී, ද්විමය කර්මයක් තුල ඇති කර්තව්‍යයන් අනුපිලිවළෙහි වෙනස් වීම එහි අවසන් පිළිතුර කෙරෙහි බලපෑමක් ඇති නොකරන්නේ නම් පමණක් එම ද්විමය කර්මය න්‍යාදේශයක් වශයෙන් හදුන්වනු ලැබේ. බොහෝ ද්විමය කර්මයන් සහ බොහෝ ගණිතමය සාධනය කිරීම් එම මූලික ලක්‍ෂණය මත ...

නිඛිල

ප්‍රකෘති සංඛ්‍යා මෙන් නිඛිල ද ආකලනය ගුණිතය යන කර්මයන් සඳහා සංචරණය වේ. එනම්, ඕනෑම නිඛිල දෙකක එකතුව හෝ ගුණිතය ද නිඛිලයකි. කෙසේ නමුත් සෘණ එකතුව හෝ ගුණිතය ද නිඛිලයකි. කෙසේ නමුත් සෘණ සංඛ්‍යා හා ශුන්‍යය අන්තර්ගත වන හෙයින් නිඛිල ව්‍යාකලනයට ද සංචරණීය වේ. ...

නිව්ටන්ගේ ක්‍රමය

සංඛ්‍යාමය විශ්ලේෂණයේ දී, නිව්ටන්ගේ ක්‍රමය යනු සමහරක් විට, තාත්විකව ඇගයු ශ්‍රිතයක් ශුන්‍යයට ආසන්න කිරීමට ඇති, දන්නා ක්‍රමවලින් හොඳම ක්‍රමයයි. විශේෂයෙන්, පුනඃකරණය අදාළ මූලයට අවශ්‍ය තරම් ආසන්නයෙන් ආරම්භ වේ නම් නිවුටන්ගේ ක්‍රමය සැලකිය යුතු තරම් ඉක්මන ...

පයි (අංකය)

සන්තත භාගය ආවර්තනය නොවන බව නිරීක්ෂණය කරන්න. පයි හෙවත් π ඉතා වැදගත් ගණිතමය නියමයන් අතරින් එකකි. එහි දළ අගය ආසන්න වශයෙන් 3.14159 කි. එය යුක්ලීඩියානු ජ්‍යාමිතියේ දී ඕනෑම වෘත්තයක පරිධිය එහි විෂ්කම්භයට දක්වන අනුපාතයට සමාවන අතර තවද එය වෘත්තයක ක්ෂේත්‍රඵ ...

පයිතගරස් ප්‍රමේයය

ගණිතයේ දී පයිතගරස් ප්‍රමේයය යනු යුක්ලීඩ් ජ්‍යාමිතියේ සෘජුකෝණී ත්‍රිකෝණයක පාද තුන අතර සම්බන්ධයකි. සාම්ප්‍රදායිකව මෙම ප්‍රමේයය සොයා ගෙන සාධනය කළා යැයි සැලකෙන ග්‍රීක ජාතික ගණිතඥයකු වන පයිතගරස් හට ගෞරවයක් ලෙස පයිතගරස් ප්‍රමේය ලෙස නම් කළ ද ඔහුට ප්‍රථම ...

පරිමේය සංඛ්‍යා

ගණිතයේදී පරිමේය සංඛ්‍යාවක් පුර්ණ සංඛ්‍යා දෙකක අනුපාතයක් ලෙස හැදින්විය හැක. පරිපුර්ණ නොවන පරිමේය සංඛ්‍යා සාමාන්‍ය භාග වශයෙන් ලියනු ලැබේ. එය a/b ආකරණය වන අතර එහි b ශුන්‍ය නොවේ. මෙහි a ලවය ලෙස හදුන්වන අතර b හරය ලෙස හදුන්වයි. එක් පරිමේය සංඛ්‍යාවක් අප ...

ප්‍රකාශනය (ගණිතය)

ගණිතයෙහි ප්‍රකාශනයක් යනු, පවතින සන්දර්භය අනුව යෙදවෙන නීති ප්‍රකාර සුනිෂ්පන්න වන්නාවූ, සංකේතයන්ගේ සීමිත සංයෝජනයකි. මෙම සංකේතයන් විසින් අගයයන්, විචල්‍යයන්, කාර්යයන්, සම්බන්ධයන් නියම කිරීම හෝ, විරාම ලකුණ හෝ අනෙකුත් කාරක රීතිමය ස්ථිතීන් හෝ පිහිටුවීම ...

ප්‍රකෘති ලඝුගණක

ප්‍රකෘති ලඝුගණක විධිමත් ලෙස බහුවලයික ලඝුගණක යනු පාදය e වු ලඝුගණකයි. මෙහි e යනු 2.718281828459 ට ආසන්න අපරිමිත නියතයකි. වඩා සරලව x සංඛ්‍යාවේ ප්‍රකෘති ලඝුගණකය යනු x ට සමාන වීම සදහා e නැංවිය යුතු බලයයි. උදාහරණයක් ලෙස e හි ප්‍රකෘති ලඝුගණකය 1 ක් වේ. ම ...

ප්‍රථමක සංඛ්‍යා - ප්‍රථමක සංඛ්‍යාවල ලක්ෂණ

දහයේ පාදයෙන් ලියන විට 2 සහ 5 හැරුණු විට සියලුම ප්‍රථමක සංඛ්‍යා අවසාන වන්නේ 1.3.7 හෝ 9 යන ඉලක්කමකින් වේ. 0.2.4.6.8 යන ඉලක්කම්වලින් අවසන් වන සංඛ්‍යා 2හි ගුණාකාර වන අතර 0 හෝ 5 න් අවසන් වන සංඛ්‍යා 5 ගුණාකාර වේ p ප්‍රථමක සංඛ්‍යාවක් නම් ද, p මගින් ab න ...

පැස්කල් ත්‍රිකෝණය

1 2 1 3 1 4 6 4 1 {\displaystyle {\begin{matrix}&&&&&1\&&&&1&&1\&&&1&&2&&1\&&1&&3&&3&&1\&1&&4&&6&&4&&1\end ...

බහු පදය

ගණිතයේ දී බහුපදයක් යනු, ආකලනය, ව්‍යාකලනය, ගුණනය හා නියත ධන පූර්ණ සංඛ්‍යා දර්ශක යොදා ගෙන විචල්‍ය හා නියත එකක් හෝ වැඩි ගණනකින් සැදී ඇති ප්‍රකාශනයකි. උදාහරණයක් ලෙස, x 2 − 4 x + 7 {\displaystyle x^{2}-4x+7\,} බහු පදයක් වන නමුත් x 2 − 4 / x + 7 x 3 / ...

බහුවලයික ශ්‍රිත

ගණිතයේ දී, බහුවලයික ශ්‍රිත, සාමාන්‍ය ත්‍රිකෝණමිතික හෝ චක්‍රීය ශ්‍රිතවලට සමාකාර වේ. මූලික බහුවලයික වනුයේ, ශ්‍රිත බහුවලයික සයිනය "sinh" හා බහුවලයික කෝසයිනය "cosh" වන අතර, ඒවා අනුසාරයෙන්, බහුවලයික ටැංජනය "tanh" ආදි අනෙකුත් ශ්‍රිත ව්‍යුත්පන්න වන්නේ, ...

මයික්‍රොසොෆ්ට් මැතමැටික්ස්

මයික්‍රොසොෆ්ට් මැතමැටික්ස් යනු පරිශීලකයන් හට ගණිත හා විද්‍යාත්මක ගැටළු විසඳීමට ඉඩ ලබා දෙන, මයික්‍රොසොෆ්ට් වින්ඩෝස් වෙනුවෙන් නිර්මාණය කළ, නොමිලේ බාගත කළ හැකි අධ්‍යාපනික වැඩසටහනකි. මයික්‍රොසොෆ්ට් විසින් සංවර්ධන කළ හා නඩත්තු කරන මෙය අධ්‍යාපනික මෙවලම ...

මාතය (සංඛ්‍යාතය)

සංඛ්‍යාතයේදී මාතය යනු කිසියම් දත්ත සමුහයක හෝ සම්භාවිතා ව්‍යාප්තියක වැඩිම වාර ගණනක් යෙදෙන අගයයි. අධ්‍යාපනය ආදි ඇතැම් ක්ෂේත්‍රයන්හිදී නියැදි දත්ත, අගයන් ලෙස හැඳින්වෙන අතර නියැදියේ මාතය මාත අගය නම් වේ. සංඛ්‍යාත මධ්‍යන්‍යය සහ මධ්‍යස්ථය මෙන්ම මාතයද සස ...

මිනින්දෝරු ශිල්පය

මිනින්දෝරු ශිල්පය යනු විවිධ ලක්ෂ්‍යවල භූ ගෝලීය හෝ ත්‍රිමාන අවකාශ පැවැත්ම සහ එම ලක්ෂ්‍ය අතර පවතින දුර සහ ආනතිය සාමාන්‍ය වශයෙන් පෘථිවියේ මතුපිට ස්ථාන සමඟ බැඳී පවතී. මේවා බහුල වශයෙන් සිතියම් පිළියෙල කිරීමට සහ හිමිකාරිත්වය හෝ රජයේ කටයුතුවලට අවශ්‍ය මා ...

රන් ඍජුකෝණාස්‍රය

රන් අනුපාතයට අනුව දිග හා පළල ඇති ඍජුකෝණාස්‍රයකට රන් ඍජුකෝණාස්‍රය යැයි කියනු ලැබේ. 1: φ {\displaystyle 1:\varphi \,} යනුවෙන් ද හඳුන්වන රන් අනුපාතය 1: 1 + 5 2 {\displaystyle 1:{\tfrac {1+{\sqrt {5}}}{2}}} ලෙස වේ. ආසන්න වශයෙන් එය 1:1.61803 ක් පමණ වේ ...

රන්මය අනුපාතය

රන්මය නියමය, දින දර්ශන අධ්‍යයනයේ දී සහ තාරකා විද්‍යාවේ දී වර්ෂ නිරූපණයට ගන්නා රන්මය සංඛ්‍යා, අන්ත දෙකක් අතර ‍පවතින ඉතා යෝග්‍ය මධ්‍යන්‍ය හෙවත් රන්මය මධ්‍යන්‍ය දර්ශනවේදය, යනාදිය සමඟ පටලවා නොගත යුතුය. ගොනුව:1064.jpg රන්මය ඡේදයක් යනු රන්මය අනුපාතයට අ ...

රේඩියනය

රේඩියනය යනු තල කෝණවල ඒකකයක් වේ. එක් රේඩියනයක් අංශක 180/π ට සමාන වේ. ප්‍රාථමික මට්ටමෙන් ඔබ්බෙහි වන සියලු ගණිත කොටස්වල සම්මත කෝණික මිණුම ලෙස රේඩියන භාවිතා කරයි. රේඩියනය" රැඩ්”" rad” මගින් නිරූපණය කරන අතර කල‍ාතුරකින් උඩකුර c අකුරක් මගින් වෘත්ත මිණුම ...

ලඝු ගණක

ගණිතයේ දී සංඛ්‍යාවක ලඝු ගණකයක් යනු වෙනත් ස්ථිර අගයක දර්ශකයක් වන අතර, එහි පාදය, එම සංඛ්‍යාව ඉදිරිපත් කිරීම වැඩි කරනු ලබයි. උදාහරණ ලෙස, 10 පාදය සඳහා 1000 හි ලඝු ගණකය 3 වේ, ඒ 10 එහි 3වන බලයට නැංවු විට 1000 වන බැවිනි: 1000 = 10 3 = 10 × 10 × 10. තව ද ...

ලොස්පිටාල් නියමය

කලනයේදී අවිනිශ්චිත ආකාර සහිත සීමා ගණනය කිරීමට ඉඩ සැලසෙන ලෙස ව්‍යුත්පන්න යොදා ගැනීම ලොස්පිටාල් නියමය මගින් සිදු කෙරේ. බොහෝවිට ලොස්පිටාල් නියමය මගින් සීමාව පහසුවෙන් ගණනය කළ හැකි පරිදි අවිනිශ්චිත ආකාරයන් නිශ්චය ආකාර බවට පරිවර්තනය වේ. මෙම නියමය 17 වැ ...

වෘත්තය

යුක්ලීඩියානු ජ්‍යාමිතියට අනුව වෘත්තයක් යනු දෙන ලද ලක්‍ෂ්‍යයක් වටා නියත දුරකින් තලයක් මත පිහිටන සියලු ලක්‍ෂ්‍යයන් ගෙන් සමන්විත කුලකයයි. වෘත්තයක්, සරල සංවෘත වක්‍ර හැඩයකි. වෘත්තයක පරිධිය යනු එහි පරිමිතියයි, වටේ දිග. වෘත්ත චාපයක් යනු වෘත්තයක ඕනෑම අඛණ ...

ශ්‍රිත (ගණිතය)

ශ්‍රිත මෙම ලිපියට හෝ කොටසට සම්බන්ධ විය යුතු බව යෝජනා විය. ශ්‍රිතයක ගණිතමය සංකල්පය රාශි 2ක් අතර පරායත්තතාව ප්‍රකාශ කරයි. එක් රාශියක් දී ඇති අතර අනෙක නිෂ්පාදනය. ශ්‍රිතයක්, තාත්වික සංඛ්‍යා වැනි නිත්‍ය කුලකයකින් ගන්නා ලද එක් එක් ආදානයට ඇති තනි ප්‍රති ...

ශ්‍රිතයක සීමාව

ගණිතයේ දී, ශ්‍රිතයක සීමාව යනු එම ශ්‍රිතයේ විශේෂිත ආදානයක් අසල හැසිරීම සැලකිල්ලට ගන්නා කලනයේ හා විශ්ලේෂණයේ මූලික සංකල්පයකි. විධිගත නොවූ ආකාරයට පැවසුව හොත්, ශ්‍රිතයක් සියලු ආදාන x සඳහා ප්‍රතිදාන f ඇත. x,p ‍ට ආසන්න ඕනෑම විටෙක f, L ට ආසන්න නම්, p ආදා ...

ශ්‍රේණිය (ගණිතය)

ගණිතයේ දී බොහෝ විට පද අනුක්‍රමයක එකතුවක් ලෙස ශ්‍රේණියක් නිරූපණය කෙරේ. එනම් සංඛ්‍යා අතර එකතු කිරීමේ කර්මයන් යෙදී ඇති සංඛ්‍යා ලැයිස්තුවක් ලෙස ශ්‍රේණියක් නිරූපණය කළ හැක. උදාහරණයක් ලෙස පහත සමාන්තර අනුක්‍රමය ‍සලකන්න. 1 + 2 + 3 + 4 + 5 +. + 99 + 100 අප ...

ශුන්‍යයට හිමි ස්ථානය සහ ප්‍රකෘති සංඛ්‍යාවල ඉතිහාසය

එකෙන් පටන් විට ද්‍රව්‍ය ගණන් කිරීමට යොදා ගත් වචන මූලය එක යන්නෙන් ආරම්භ විය. අමූර්තනයෙහි මුල්ම ප්‍රධාන ප්‍රගමනය සංඛ්‍යා නිරූපණය සඳහා සංඛ්‍යාක භාවිතයත් සමඟ ආරම්භ විය. ඒ සමඟම විශාල සංඛ්‍යා සටහන් කිරීම සඳහා ක්‍රමවේද බිහි විය. උදාහරණයක් ලෙස බැබිලෝනියා ...

සංකීර්ණ විශ්ලේෂණය

සංකීර්ණ විශ්ලේෂණය යනු සංකීර්ණ සංඛ්‍යා ශ්‍රිත අන්වේෂණයට අදාල ගණිත විෂයෙහි ශාඛාව වේ. මෙය අතීතයේ දී සංකීර්ණ විචලතා ශ්‍රිතවාදය ලෙස ද හඳුන්වන ලදී. මෙය භෞතික විද්‍යාව, ව්‍යවහාරික ගණිතය සහ සංඛ්‍යාවාදය වැනි විවිධ ගණිතමය විෂය පථයන්හිදී යොදා ගැනේ. සංකීර්ණ ...

සංඛ්‍යාංක පද්ධතිවල ආකාර

බහුල වශයෙන් භාවිතා වන සංඛ්‍යාංක ක්‍රමය හින්දු - අරාබි ඉලක්කම් ලෙස හැඳින්වේ. ශ්‍රේෂ්ඨ ඉන්දියානු ගණිතඥයන් දෙදෙනෙකුට එය වර්ධනය කිරීමේ ගෞරවය ලබා දීය හැකිය. 5 වැනි සියවස තුළ දී කුසුමා පුරයේ ජීවත් වූ ආර්යභත්ත ස්ථාන අගය පිළිබඳ අංකනය දියුණු කළ අතර ඊට සිය ...

සංඛ්‍යාමය විශ්ලේෂණය

සංඛ්‍යාමය විශ්ලේෂණය යනු සන්තතික ගණිතයේ ප්‍රශ්න සඳහා ඇල්ගොරිතම පිළිබඳ අධ්‍යයනයයි. ඒකක වර්ගඵලයක විකර්ණයක දිග වන හි පාශ්ඨීක සංඛ්‍යාමය ආසන්න කිරීමක් දෙන බැබිලෝනියානු පුවරුව YBC 7289 මුල් කාලිනම ගණිතමය ලියවිල්ලකි. ත්‍රිකෝණයක පැති ගණනය කිරීමට හැකිවීම ම ...

සත්‍යතා වගුව

සත්‍යතා වගුව ක් යනු තර්ක ශාස්ත්‍රයේ භාවිතා වන ගණිතමය වගුවකි. එය විශේෂ වශයෙන් බුලියානු විජිගණිතය බුලියන් ශ්‍රිත සහ ප්‍රස්තුත කලනය සමග සම්බන්ධවේ. තාර්කික ප්‍රකාශනව ශ්‍රිතමය අගයන් ගනනය කිරිමට එක් එක් ශ්‍රිතවල තර්ක එක් එක් සාමුහික දත්ත ඒවායේ තාර්කික ...

සම්මත අය ගණන

සම්මතකරණය” යේ එක් භාවිතයක් මෙහි විස්තර කෙරේ. එහි කාර්මික සහ තාක්ෂණික යෙදුම් සඳහා" සම්මතකරණය” බලන්න. පරිසර විද්‍යාවේ එන Z - අගය සදහා" Z - අගය” බලන්න. සංඛ්‍යානයේ දී සම්මත අය ගණන ලෙස හැඳින්වෙන්නේ එක් සකස් නොකළ අය ගණනකින් ගහන මධ්‍යන්‍ය අඩු කර එය ගහනය ...

සමාන්තර ශ්‍රේණියක ඓක්‍යය

සමාන්තර ශ්‍රේඪියක සංරචකයන්ගේ ඓක්‍යය සමාන්තර ශ්‍රේණියක් නම් වේ. සාමාන්‍යයෙන් සමාන්තර ශ්‍රේණි සිග්මා අංකනය ඇසුරෙන් ප්‍රකාශ කරනු ලැබේ. උදාහරණයක් ලෙස, a 1 + a 1 + d + a 1 + 2 d + … ⋯ + a 1 + n − 2 d) + a 1 + n − 1 d), {\displaystyle a_{1}+a_{1}+d+a_{ ...

සයින් නියමය

මෙම ලිපිය ත්‍රිකෝණමිතියෙහි සයින් නියමය පිළිබඳවයි. භෞතික විද්‍යාවේ සයින් නියමය සඳහා ස‍නෙල් නියමය බලන්න. ත්‍රිකෝණමිතියේදී සයින් නියමය හෝ සයින් නීතිය, සයින් සූත්‍රය යනු තලයක වූ අභිමත ත්‍රිකෝණයක් පිළිබඳ වූ ප්‍රකාශනයකි. එම පාදවලට ප්‍රතිමුඛ කෝණ a, b හා ...

ස්වාභාවික සංඛ්‍යා

ගණිතයෙහි දී ප්‍රකෘති සංඛ්‍යාවක් යනු { 1.2.3……} අවයව සහිත සංඛ්‍යා කුලකයේ අවයවත් හෝ {0.1.2.3…….} අවයව සහිත සංඛ්‍යා කුලකයක් අවයවයක් වේ‍. මේ අතරින් මුල් ආකාරය සංඛ්‍යා වාදයේදී භාවිතාවන අතර පසු ආකාරය ගණිතමය තර්කනය කුලකවාදය හා පරිගණක විද්‍යාවේදී භාවිතා ...

සාමාන්‍ය අවකල සමීකරණ

ගණිතයේ දී එක් ස්වායත්ත විචල්‍යයක සහ ඊට සාපේක්ෂව එහි ව්‍යුත්පන්නයක සම්බන්ධය ඇතුළත් ශ්‍රිත සාමාන්‍ය අවකල සමීකරණයකට අයත් වේ. සරල උදාහරණයක් ලෙස m ස්කන්ධයක් ඇති අංශුවක චලිතය සඳහා නිව්ටන්ගේ චලිතය පිළිබඳ දෙවැනි නියමයෙන් ලැබෙන අවකල සමීකරණය සලකන්න. m d 2 ...

සාමාන්‍යය (ගණිතය)

Average යන ශ්‍රිතය මඟින් යම්කිසි කොටු ගණනාවක ඇති අගයයන්ගේ සාමාන්‍යය ලබා ගත හැකිය. මෙය උදාහරණ කිහිපයක් මඟින් තේරුම් ගනිමු. මෙම උදාහරණ සඳහා A1 සිට A10 දක්වා වු කොටුවල 12, 25, 8, 14, 33, 78, 11, 9, 41, 19 යන අගයයන් ඇතැයි ද සිතමු. අපගේ අවශ්‍යතාවය වනු ...

සීමාව (ගණිතය)

ගණිතයේදී සීමා‍ව යන සංකල්පය, ශ්‍රීතයක ස්වායත්ත විචල්‍යය යම් ලක්ෂ්‍යයකට ආසන්වන විට හෝ එය පදනම් රහිතව විශාල වීමේදී ශ්‍රීතයෙහි හැසිරීම විස්තර කිරීමට හෝ අනුක්‍රමයක අවයව, ඒව‍ායේ දර්ශක අපරිමිතව විශාල වීමේදී හැසිරෙන ආකාරය විස්තර කිරීමට හෝ භාවිතා කරනු ලැබ ...

සීසර් කේතාංකය

ගුප්ත කේතකරණයේ එන ඉතාම ප්‍රසිද්ධ හා පහසුම ක්‍රමයක් ලෙස සීසර් කේතාංකය හෙවත් සීසර්ගේ කේතාංකය හැඳින්විය හැක. මෙහිදි හුදු පෙළෙ ඇති සෑම අකුරක්ම නියත අකුරු ගණනකට පසුව හෝඩියෙ ඇති වෙනත් අකුරකින් ප්‍රතිස්ථාපනය කරනු ලැබේ. උදාහරණයක් ලෙස, ප්‍රතිස්ථාපනය ඉදිරි ...

සූත්‍රය (ගණිතය)

Formula එකක් හෙවත් සූත්‍රයක් යනු ප්‍රතිඵලය ලෙස අගයක් හෝ පෙළක් ලැබෙන යම්කිසි සමීකරණයකි. දත්ත ගොනු සඳහා වන මෘදුකංග මෙන්ම පැතුරුම්පත් වලට අයත් මෘදුකාංගවල ද මෙසේ යම්කිසි සූත්‍රයක් ඇතුළු කර අගයක් සොයා ගැනීමට අවසර ලබා දේ. උදාහරණයක් ලෙස X+2 යනු X හි අගය ...